X
تبلیغات
علوم وصنایع غذایی - طراحی کارخانه رب گوجه فرنگی
علوم وصنایع غذایی
  • نویسنده : جواد متین فر
  • دسته بندی :
  • 8:27 قبل از ظهر - دوشنبه شانزدهم بهمن 1391

1-    سلامتی محصول ازتضمین و موجب ایمنی اعمال پاستوریزاسیون در مراحل بعدی میشود همانطور که گفته شدغیر فعال کردن آنزیمهای تجزیه کننده پکتین در حرارت 80 درجه سانتیگراد انجام می شود و نیزپکتین موجود در بذر و پوست گوجه فرنگی براحتی خارج میشود .

2-    بعد از مرحله پری هیتر گوجه فرنگی خورد شده توسط پمپ به قسمت صافی منتقل میشود

 

 

صافی :

صافی دستگاهی است استوانه ای که بدنه آن توری استیل و محور مرکزی آن پره های فلزی استیل دارند که ضمن چرخیدن در اثر فشار پره و نیروی گریزازمرکز ایجاد شده محصول بین  پره و صافی قرار گرفته آب گوجه فرنگی ازصافی خارج شده در مخزن جمع آوری میشود و پوست و دانه از طرف دیگر خارج میشود . صافی ها معمولا دو تا سه مرحله هستند که مراحل آن بستگی به ظرفیت آن دارند اخیرا نوع جدیدی صافی ساخته شده بنام توربو صافی که ظرفیت آن بالا میباشد . نقش صافی ها و خوب کار کردن آنها در کیفیت محصول بسیار مهم است .

آزمایشگاه کنترل کیفی بایستی ازآب گوجه فرنگی خروجی از صافی مرتبا نمونه گیری نموده و چنانچه ذرات اضافی در آن مشاهده شود نسبت به بازدید صافیها اقدام کند و در صورت لزوم اقدام به شستشو نمایند . در خاتمه کار بایستی توری ها را ازمحفظه خود خارج نموده و بطور کامل دستگاه صافی را با آب گرم شستشو داد .

پوست و بذر که اصطلاحا تفاله گوجه فرنگی گفته میشود توسط نوار نقاله به خارج هدایت میشود و به مصرف خوراک دام میرسد چنانچه رطوبت تفاله بیش از اندازه باشد تحت فشار پرس قرار گرفته و رطوبت اضافی را از دست میدهد و آب گوجه فرنگی بازیافتی به خط تولید برمیگردد و مورد استفاده قرار میگرد .

ظرفیت مخازن ذخیره آب گوجه فرنگی متفاوت و معمولا بین 1000 لیتر تا 2000 لیتر میباشد نکته قابل توجه در قسمت ذخیره آب گوجه فرنگی اینست که مخازن بایستی سر پوشیده و همزن داشته باشد . اگر مخازن بصورت روباز باشد با توجه به اینکه کف آب گوجه ایجاد شده در سطح بالای آب گوجه برای مدتی باقی میماند و سرد میشود محیط مناسبی برای ایجاد آ لودگی های میکروبی میباشد مضافا بر اینکه احتمال افتادن اجسام خارجی در سطح آب گوجه میباشد .

 

تغلیظ آب گوجه فرنگی

الف ) تغلیظ در دیگهای در باز ، این دیگها یادو جداره هستند که جدار خارجی آن بخار جریان داشته و یا در داخل دیگها کویل بخار قرار داشته و باعث پختن و تغلیظ آب گوجه میشود . این روش ابتدایی و راندمان آن پایین است . رب تولیدشده در این سیستم دارای کیفیت پایین ازنظر رنگ و طعم میباشد .

ب) سیستم BATCH شامل یک دیگ تغلیظ کننده اولیه با ظرفیت بالا است و معمولا دو تا 4 دیگ پخت تحت خلاء با دیگ تغلیظ کننده اولیه کوپله شده و یک سیستم پخت راتشکیل میدهد . آب گوجه فرنگی وارد مرحله اول یا دیگ  تغلیظ کننده اولیه وارده شده و غلظت آن به حدوود 12 درجه بریکس میرسد و سپس به دیگ پخت BOULE وارد میشود .

بول دارای یک همزن هست که باعث همزدن آب گوجه فرنگی تغلیظ شده میشود و نیز با سوختن رب جلوگیری نموده و باعث جذب بیشتر و بهتر حرارت میشود . بخارات حاصله ازاین دیگ ازمیان لوله های تعبیه شده در دیگ تغلیظ کننده اولیه عبور نموده و باعث گرم شدن آن میشود .

کل سیستم دیگ تغلیظ کننده اولیه و دیگهای پخت همگی تحت یک سیستم خلا کار میکنند .ظرفیت دیگ تغلیظ کنندها اولیه ازظرفیتهای دیگهای پخت بیشتر است بخاطر اینکه ویسکوزیته محصول در دیگ پخت بالاتر میرود و همراه با بالا رفتن ویسکوزیته عمل همزدن مشکلتر میشود در صورتیکه در دیگ تغلیظ کننده اولیه ویسکوزیته پایین و تقریبا بصورت آب گوجه فرنگی میباشد .

بسته بندی رب

بعد ازاینکه رب به غلظت معین رسید از دیگهای پخت تخلیه میشود چنانچه در قوطی بسته بندی شود باید قبل از پر کردن در قوطی آن را پاستوریزه نمود و حداقل 80 درجه سانتیگراد حرارت به بیند تا کلیه میکروارکانیزمها و باکتریهای بیماری زا ازبین برود . این عمل در دستگاهی بنام پاستوریزاتور انجام میگیرد .

 

پاستوریزاسیون

دو نوع پاستوریزاتور لوله ای و روتاری متداول میباشد .

محصول پاستوریزه شده وارد دستگاه پر کن  که در کارخانجات بنام فیلرمعروف است شده و دراین مرحله در قوطی پر میشود . دستگاه پرکن از نوع پیستونی ثابت و یا دوار میباشد . قوطی محتوی رب توسط دستگاه دربندی میشود .

 

دربندی

در تولید کنسرو بطور کلی بسته بندی مواد غذایی در  قوطی فلزی این مرحله بسیار حساس و مهم میباشد و کوچکترین بی دقتی باعث خسارت مالی فراوان خواهد شد .

بعد از عمل دربندی محصول توسط نوار نقاله وارد دستگاه اتوکلاو و یااستیلیزاتور میشود . دستگاه استریلیزاتور دو مرحله است که مرحله اول آن آبجوش میباشد و مرحله دوم آب سرد است مرحله اول یا آبجوش برای تضمین واطمینان کامل از عمل پاستوریزه میباشد

 

4-  شرح آزمايشات

1-4- آزمايشات فيزيكي

1-1-4- درصد پري و فضاي سرخالي

ميزان پري قوطي كنسرو نبايد از 90 درصد حجم كل قوطي كمتر باشد .

آزمون :

قوطي را تا انتهاي سطح محتوي آن علامت گذاري كرده و سپس محتويات آنرا خالي نمائيد . قوطي را پس از شستن با آب مقطر 20 درجه سانتيگراد تا نقطه علامت پر كرده وتوزين نموده و رقم به دست آمده را يادداشت كنيد. (A)

قوطي را تا زير لبه با آب مقطر پر كرده و توزين نمائيد .(B)

قوطي خالي را توزين نمائيد. (C)

درصد پري را از فرمول زير محاسبه نمائيد.                            *100 A-C/B-C

2-1-4- وزن خالص

ابتدا قوطي پر را وزن مي كنيم و سپس محتويات قوطي را خالي نموده وزن قوطي  خالي را از وزن قوطي پر كسر مي نمائيم وزن خالص بدست مي آيد.

3-1-4- بسته بندي و نشانه گذاري :كليه مشخصات بسته بندي از نقطه نظر جنس ظروف ، دربندي، پوشش داخلي ، اندازه و شكل بايد با استاندارد ويژگيهاي ظروف فلزي غير قابل نفوذ براي نگهداري مواد غذايي و استاندارد ويژگيهاي لاك مصرفي در ظروف فلزي مواد غذايي مطابقت داشته باشد .

نشانه گذاري : علامات زير بايد به طور واضح و خوانا و بطور دائمي از طرف كارخانه پر كننده بر روي ظروف منعكس شود .

1-                 ساخت ايران

2-                 نام و نشاني كارخانه

3-                 علامت تجاري ثبت شده كارخانه سازنده

4-                 وزن خالص بر حسب گرم

5-                 تاريخ توليد

6-                  اجزاء متشكله محتوي قوطي

7-                 شماره سري هر نوبت توليدحداكثر روزانه بايد مشخص گردد

8-                 شماره پروانه ساخت وزارت بهداري وشماه ثبت

 

تذكر (1) : در مورد صادرات نوشته انگليسي به زبان خوانا بايستي ذكر گردد.

تذكر(2) : به طور كلي براي نشانه گذاري محصولات محتوي قوطي بايد مشخصات داده در استاندارد ملي ويژگيهاي عمومي بر چسب بسته بندي مواد غذايي رعايت گردد.

2-4- آزمايشات شيميايي وار گانولپتيكي

1-2-4- درصد مواد جامد محلول در آب: مقدار مواد جامد محلول در آب كنسرو رب گوجه فرنگي بعد از كم كردن نمك نبايد از 25درصد كمتر باشد.

مواد جامد محلول درآب :

10 گرم نمونه را وزن كرده و در يك بالن ژوژه 100 ميلي ليتري با آب مقطر به حجم برسانيد . محلول حاصله از كاغذ صافي رد كرده و صاف شده را به وسيله رفراكتومتر در درجه حرارت 20 درجه سانتيگراد اندازه گيري كرده نتيجه به دست آمده را از رفراكتومتر را در عدد 10 ضرب كنيد تا درصد مواد جامد محلول در نمونه به دست آيد.

2-2-4- درصد نمك:

مقدار نمك در رب گوجه فرنگي ( برحسب درصد وزن كلروسديم ) نبايد از 2 گرم درصد تجاوز نمايد .

وسايل مورد نياز :

1)                  ترازوي حساس

2)                  مزور 100 ميلي ليتري

3)                  بالن ژوژه 100 ميلي ليتري

4)                  پيپت مدرج 50 ميلي ليتري

5)                  ارلن ماير 300 ميلي ليتري

6) بورت 50 ميلي ليتري

 

مواد مورد نياز

1)                  نيترات نقره 0.1 نرمال

2)                  كرومات پتاسيم 5 درصد

تهيه محلولها :

محلول نيترات نقره 0.1 نرمال : 17.2 گرم نيترات نقره جامد را در بالن 1000 ميلي ليتري با آب مقطر به حجم مي رسانيم و يا 8.6 گرم نيترات نقره را به حجم 500 مي رسانيم .

محلول كرومات پتاسيم 5 درصد : 5 گرم از پودر كرومات را  در بالن 100cc و آب مقطربه حجم 100 مي رسانيم . محلول فوق را در قطره چكان جهت مصرف نگهداري مي كنيم .

روش آزمايش :

1)                      10 گرم از نمونه را به دقت وزن كرده و به حجم 100 ميلي ليتر مي رسانيم .

2)                      محلول را با كاغذ صافي ، صاف كرده

3)                      دقيقاً 10 ميلي ليتراز محلول صاف كرده را برداشته و با افزودن يك ميلي ليتر معرف كرومات پتاسيم به آن با نيترات نقره 0.1 نرمال تيتر مي كنيم .

در روش مور نمك موجود در رب با استفاده از معرف كرمات پتاسيم و نيترات نقره اندازه گيري مي شود چون حلاليت كرمات نقره از كلرور نقره بيشتراست يون هاي نقره اضافه شده ابتدا با يون كلر تركيب شده و پس از برقراري تعادل زماني كه تمام يون هاي كلر تبديل به رسوب سفيد كلرور نقره شد يون نقره ي افزوده شده جذب يون كرمات مي شود در اين مرحله است كه رسوب قرمز رنگ كرمات نقره تشكيل مي شود و نقطه ي پايان واكنش را مي توان طبق فرمول زير مشخص كرد:

رسوب سفيد(Ag+)+(CL-)                AgCL        

رسوب قرمز آجري (2ag+)+(cl-)           agcl

محاسبه :

با استفاده از را بطه زير درصد نمك ماده ي غذايي را محاسبه كنيد.

                     گرم وزن نمونه /100*0.0585 *نرماليته نيترات نقره*ميلي ليتر نيترات نقره مصرفي: درصد نمك

10*0.0585 *V == عكس رقت * 0.0585 * V  == 10/100*0.0585 *0.1* Vcc

اين روش براي محصولاتي كه نمك آن به راحتي در آب حل مي شود قابل اجرا است.

3-2-4- حشرات :منظور از حشرات در كنسرو رب گوجه فرنگي اين است كه هيچگونه حشره اي ( تخم، لارو، شنيره، يا قطعاتي از بدن حشره )كه با چشم غير مسطح قابل تشخيص باشد نبايد وجود داشته باشد .

وسايل مورد نياز :

شيشه ساعتي بزرگ يا پليت

اسپاچول يا بهم زن شيشه اي

آزمون:

محتوي قوطي را در داخل پليت به صورت لايه نازكي پهن كنيد و سپس در جستجوي قسمتهائي از بدن حشره را مورد بررسي قرار دهيد.

4-2-4- PH : دستگاه پ هاش متر را با محلول تامپون   PH=4   تنظيم نمائيد سپس 10 گرم از نمونه رب گوجه فرنگي را در يك بشر 100 ميلي ليتري ريخته و به حجم 100 مي رسانيم و توسط پ هاش متر  PH  آن را تعيين مي كنيم .

5-2-4- رنگ : منظور از رنگ رب گوجه فرنگي رنگ ظاهري و طبيعي گوجه فرنگي تازه و رسيده است كه پس از آبگيري و تغليظ در خلاء خبه خودمي گيرد .

ويژگيها: رب گوجه فرنگي بايد رنگ گوجه فرنگي رسيده را داشته باشد .روش آزمون اين است كه رنگ رب گوجه فرنگي را با چشم غير مسطح تعيين نمائيد

6-2-4، عطر ، طعم وبو (ويژگيهاي حسي ):  مجموعه امتيازاتيكه با انجام آزمايشات مربوط بر مبناي 100به نمونه مورد آزمايش داده مي شود نبايد كمتر از 80 باشد نحوه ارزيابي به شرح زير مي باشد .

1)                  مقدار 25 ميلي ليتر از نمونه را كه حرارت آن حدود 10 درجه سانتيگراد است به مدت 5 روز پياپي در اختيار 3 تا 5 شخص ارزياب آزمايش كننده قرار داده و از آنها درخواست مي شود كه نظر خود را در زمينه ويژگيهاي مندرج در فرم آزمايش به صورت ضربدر در چهار خانه هاي مربوط مشخص كنند.

2)                  اظهار نظر ارزياب طي روزهاي متوالي به صورت نمره يا امتياز مشخص ميگردد.

3)                  ميانگين امتياز تعيين شده توسط ارزيابان در زمينه ويژگيهاي فوق چنانچه از 80 درجه كمتر باشد نمونه غير قابل قبول است .

تذكر(1) : گروه ارزيابان بايد از جنسهاي مختلف و گروههاي سني مختلف باشند و نسبت به فرآورده حساسيت خاصي نداشته باشند.

تذكر (2) : زمان آزمايش بين ساعت 9 تا 11 صبح است ضمناًآزمايش كنندگان بايد از خوردن مواد غذايي و كشيدن سيگار حداقل نيم ساعت قبل از شروع انجام آزمايش خودداري كنند.

تذكر (3) : آزمايش كنندگان بايد به صورت مجزا و بدون تحت تاثير قرار گرفتن از نظرات ساير ارزيابان به انجام آزمايش بپردازند.

7-2-4- ذرات سياه رنگ : منظور از لكه هاي سياهرنگ عبارت از لكه هاي ناشي از سوختگي مي باشد .رب گوجه فرنگي نبايد داراي لكه هاي سياهرنگ قابل رويت با چشم غيرمسطح باشد

8-2-4- اسيديته : 250 ميلي ليتر آب مقطر جوشيده و سرد شده را در يك ارلن ماير 500 ميلي ليتري بريزيد مقدار مناسبي نمونه به آن بيافزائيد و با سود0.1 نرمال در مقابل فنل فتالئين تا ايجاد رنگ صورتي پايدار تيتر كنيد نتيجه را بر حسب اسيد عمده درصد نمونه بيان كنيد.

آزمون ذرات سياه ، ذرات پيگمان و منظر بافت

يك روش ساده ولي موثر ، آزمون يكنواختي نمونه ي رب گوجه فرنگي است براي اين آزمايش مقداري از نمونه را بين يك شيشه پهن و يك سراميك سفيد مي گذارند شيشه  سراميك را به يكديگر فشرده تا رب به صورت لايه اي نازك درآيد. اكنون مي توان بافت ،اندازه الياف يا فيبر و و جود ذرات سياه رنگ را مشاهده و ارزيابي كرد آزمون را بايد با ثبات يك ناحيه ي معين روي شيشه توسعه داده و تعداد ذرات در ناحيه ي معين را به صورت كمي تعيين مي كنند .

شرح ذيل براي كنترل معتبر و مفيد است .

الف : ذرات سياه:

·                     سوختن رب در داخل مبدله هاي حرارتي :

·                     وجود مواد خارجي

·                     صدمه ديدن توري هاي صافي

ب: ذرات قرمز

·                     جوشاندن پالپ يا كف كردن زياد باعث مي شود كه بافت محصول تفكيك شود

ج: يافت درشت مربوط است به

·                     ناسالم بودن توري

 

9-2-4- دانه و پوست :  منظور از دانه و پوست و مواد خارجي هر گونه ماده اي است كه به غير از عصاره غليظ شده گوجه فرنگي در آن ديده شود نظير دانه و پوست و شن و خاك و قطعات گياهي و غيره . 10  ميلي ليتر از نمونه را برداشته با آب مقطر تا حجم 100 ميي ليتر رقيق نموده سپس صافي را باز كرده وجود ويا عدم وجود دانه يا پوست را تعيين كنيد.كنسرو رب گوجه فرنگي عاري از پوست و دانه باشد.

10-2-4- خاكستر ( موادمعدني )

خاكستر ماده غذايي عبارت از باقي مانده حا صل از جدا كردن كامل رطوبت و سوزاندن مواد آلي ( چربيها ، پروتئينها ، كربوهيدراتها، ويتامينها، اسيدهاي آلي و غيره ) و گداختن آن در دماي حدود 500 درجه سانتيگراد مي باشد . بر اثر اين فرايند تركيبهاي آلي اكسيده شده و به تركيبهاي فراري نظير دي اكسيد كربن ، اكسيدهاي نيتروژن و دي اكسيد گوگرد تبديل مي شوند .

روش آزمايش :

مقدار 10 گرم نمونه  را در يك كپسول چيني به ظرفيت 50 سانتيمتر مكعب كه قبلاً توزين شده است بريزيد و در روي حمام آب گرم و يا آون 100 درجه سانتيگراد قرار دهيد . تا آب آن از بين برود.رسپس به آهستكي در روي شعله بسوزانيد تا موقعي كه دود نكند كپسول را در كوره 525 درجه سانتيگراد بگذاريد تا زماني كه خاكستر سفيد رنگ به دست آيد . پس  از سرد شدن خاكستر را با كمي آب مقطر مرطوب كنيد و ايتدا در روي حمام آب گرم سپس خشك كرده دركوره 525 سانتيگراد تا وزن ثابت بسوزانيد .اختلاف دو توزين مقدار خاكستر در نمونه توزين شده مي باشد . مقدار خاكستر را درصد گرم نمونه بيان كنيد. 

3-4- آزمايشات ميكروبيولوژي :

1-3-4- گرمخانه گذاري 30 درجه :

يك نمونه را به مدت 10 روز  در انكوباتور 30 درجه سانتيگراد مي گذاريم و سپس بررسي مي نمائيم .نمونه نبايد بادكردگي يا نشتي داشته باشد .

2-3-4- شمارش ميكروبي:

با توجه به اينكه رب گوجه فرنگي محيطي اسيدي مي باشد در اين فرآورده ميكروارگانيسمهاي مقاوم به اسيد رشد مي كنند

محيط كشت مناسب جهت اين آزمايش اورنج سرم آگار مي باشد .

طرز تهيه محيط كشت : ابتدا 45.5 گرم از پودر محيط كشت orange serum agar  را در 1000 ميلي ليتر آب مقطر

  مي جوشانيم تا كاملاً حل شود سپس در اتوكلاو و تحت شرايط دماي 121 درجه سانتيگراد و فشار 15 ibs به مدت 15 دقيقه اتوكلاو مي نمائيد .

تهيه پليت : قبل از اين كار پليتها را در داخل فور 120 درجه به مدت يك ساعت استريل مي نمائيم و محيط كشت آماده شده را از يخچال خارج  مي نمائيم و سپس داخل بنماري قرار مي دهيم و پس از مايع شده محيط كشت آن را در پليت ها تقسيم مي كنيم بايد دقت نمود اين كار در كنار شعله روشن و محيط كاملاً استريل انجام گيرد . پليت هاي آماده شده بايد در يخچال  نگهداري گردد .

طرز تهيه رقت : قبل از انجام آزمايشات ميكرو بيولوژي لامپ اشعه ما وراء بنفش  را به مدت 10 دقيقه روشن مي گذاريم تا محيط كاملاً استريل شود و سپس روي ميز و تمام وسايل مرتبط را از قبيل در باز كن ، آنس و ... را به الكل آغشته مي نمائيم . آن را شعله ور مي سازيم تا كاملاً استريل شود و ضمناً وسايل شيشه اي مورد نياز از قبيل پي پت و همزن و ... را بايد توسط فويل پيچيده شود و در فور 120 درجه سانتيگراد به مدت يك ساعت استريل گردد پس از استريل نمودن و سايل درب قوطي يا شيشه باز مي شود و در كنار شعله يك گرم نمونه برداشته مي شود .

جهت تهيه رقت 0.1 و 0.01 و 0.001  سه عدد لوله آزمايش انتخاب مي كنيم و در هر كدام cc 9 رقيق كننده افزوده و در لوله آزمايش اول يك گرم از نمونه را مي افزائيم و سپس از رقت 0.1     cc1 به لوله آزمايش اضافه مي نمائيم از اين رقت 0.01 مجدداً cc 1 به لوله آزمايش اضافه مي نمائيم و رقت 0.001 به دست مي آيد . بعد از تهيه رقت از هر رقت مي توان كشت انجام داد و نتيجه مشاهدات در عكس رقت ضرب مي شود در مورد رب گوجه فرنگي بايد جواب منفي باشد در غير اين صورت مخالف استاندارد ملي خواهد بود .

3-3-4- تست هاوارد :

 در استاندارد ايران حد مجاز ميدانهاي مثبت 45 درصد مي باشد و در اروپا 20 در صد بايستي باشد .

اول بريكس نمونه را پائين مي آوريم تا 9 بعد يكي دو قطزه را روي قسمت مركزي لام قرار مي دهيم به طوري كه حباب نداشته باشد لامل قرار مي دهيم لبه با بزرگنمايي 125 برابر زبر ميكروسكوپ قرار مي دهيم ريسه هاي كپك حالت لوله اي داشته به صورت دوخط مواز ي ديده مي شود فاصله بين دو خط يكسان است ضمنا ًديواره عرضي دارند زير لامل و بين لام و لامل حجمي ايجاد مي شود كه هر يك از ميدانها 0.015 ميلي متر مكعب است لامل 25 دايزه وجود دارد 50 ميدان را مي بينيم بعد درصد ميدانهاي مثبت را محاسبه مي كنيم پرز بذر گوجه فرنگي نوك تيز است انتهاي ريسه ها گرداست نيز نيست اگر صاف باشد يعني بريده نشده يكي  ديگر از ويژگيهاي ريسه منشعب بودن آن است بيشتر ريسه ها پروتوپلاسم داخلشان ديده مي شود به صورت ذراتي كه داخل لوله ديده مي شود ملاك مثبت بودن يك ميدان اين است كه طول يك ريسه در يك ميدان حداقل 6/1 قطر ميدان باشد .

شمارش كپك و مخمر:

براي جستجوي كپك و مخمر از محيط كشت سابرودكستروز آگار استفاده مي شود كه بايد يك آنتي بيوتيك به آن افزوده تا محيطي براي رشد كپكها آماده شود معمولاً از كلرامفنيكل 1 درصد ( 1 سي سي در 100 سي سي محيط كشت) بعد از اتوكلاو استفاده مي شود . از محيط YGCAgar   كه در آن كلرامفنيكل وجود دارد مي توان استفاده كرد .

G= glocose                             C= coloramfenicol          Y= yeast                 

طرز تهيه محيط كشت سابرو دد كستر و زآگار sabouraud ddexrose agar  :

طرز تهيه محيط كشت : ابتدا 65 گرم از پودر محيط كشت sabouraud ddexrose agar    را در 1000 ميلي ليتر آب مقطر  مي جوشانيم تا كاملاً حل شود سپس در اتوكلاو و تحت شرايط دماي 121 درجه سانتيگراد و فشار 15 ibs به مدت 15 دقيقه اتوكلاو مي نمائيد .

تهيه پليت : قبل از اين كار پليتها را در داخل فور 120 درجه به مدت يك ساعت استريل مي نمائيم و محيط كشت آماده شده را از يخچال خارج  مي نمائيم و سپس داخل بنماري قرار مي دهيم و پس از مايع شده محيط كشت آن را در پليت ها تقسيم مي كنيم بايد دقت نمود اين كار در كنار شعله روشن و محيط كاملاً استريل انجام گيرد . پليت هاي آماده شده بايد در يخچال  نگهداري گردد .

طرز تهيه رقت : قبل از انجام آزمايشات ميكرو بيولوژي لامپ اشعه ما وراء بنفش  را به مدت 10 دقيقه روشن مي گذاريم تا محيط كاملاً استريل شود و سپس روي ميز و تمام وسايل مرتبط را از قبيل در باز كن ، آنس و ... را به الكل آغشته مي نمائيم . آن را شعله ور مي سازيم تا كاملاً استريل شود و ضمناً وسايل شيشه اي مورد نياز از قبيل پي پت و همزن و ... را بايد توسط فويل پيچيده شود و در فور 120 درجه سانتيگراد به مدت يك ساعت استريل گردد پس از استريل نمودن و سايل درب قوطي يا شيشه باز مي شود و در كنار شعله يك گرم نمونه برداشته مي شود .

جهت تهيه رقت 0.1 و 0.01 و 0.001  سه عدد لوله آزمايش انتخاب مي كنيم و در هر كدام cc 9 رقيق كننده افزوده و در لوله آزمايش اول يك گرم از نمونه را مي افزائيم و سپس از رقت 0.1     cc1 به لوله آزمايش اضافه مي نمائيم از اين رقت 0.01 مجدداً cc 1 به لوله آزمايش اضافه مي نمائيم و رقت 0.001 به دست مي آيد . بعد از تهيه رقت از هر رقت مي توان كشت انجام داد و نتيجه مشاهدات در عكس رقت ضرب مي شود در مورد رب گوجه فرنگي بايد جواب منفي باشد در غير اين صورت مخالف استاندارد ملي خواهد بود .

پس از پايان كار و شمارش كلني ها پليتهاي استفاده شده بايستي در اتوكلاو به مدت 20 دقيقه استريل شوند .

تذكر : 1- از قرار دادن محيط كشت به طور مستقيم روي شعله خودداري نمائيد زيرا باعث سوختگي و از بين رفتن مواد غذايي محيط مي شود .

1-                 هر محيط كشت داراي برچسب مخصوص به خود مي باشد و با توجه به آن تهيه مي گردد

2-      محيط هاي  كشت داراي تاريخ انقضا ء هستند كه پس از انقضاء قابليت قبلي خود را ندارند .

4-4- آزمايشات بسته بندي

1-4-4- سطوح لاك نخورده : گاهي در قسمت درز لحيم در بالا و پائين لاك نمي خورد و يا لاك خوردگي كامل نيست اين را به عنوان سطح لاك نخورده بر حسب mm2گزارش مي كنيم .

حدود استاندارد :  سطوح لاك نخورده نداشته باشد

2-4-4- چسبندگي لاك : از نوار چسب با عرض 2.5 سانتي استفاده مي شود چسب را روي بدنه لاك زده مي چسبانيم و روي آن را مالش مي دهيم  تا محكم بچسبد دور محل چسب را خط كشيده و سر انگشت يك طرف و يك انگشت در طرف ديگر چسب قرار داده و معلوم است كه لاك كنده شده است

حدود استاندارد: چسبندگي لاك مناسب باشد.

3-4-4- پخت لاك : پنبه اي را آغشته به استون نموده و روي لاك مي كشيم به حالت رفت و برگشت 10 تا 20 بار اگر پنبه رنگ لاك را به خود گرفت وآنرا ازبين برد لاك نامناسب است .

حدود استاندارد :  لاك كاملاً مسطح ورق را پوشانده باشد .

4-4-4- خلاٌ: خلاُ توسط خلاُ سنج اندازه گيري مي شود و بايد وجود داشته باشد .

حدود استاندارد :  بايد خلاً داشته باشد .

5-4-4- خورندگي از محصول : پس از تخليه رب گوجه فرنگي  نبايد لكه هاي تيره اي ايجاد شده باشد .

حدود استاندارد : پس از تخليه رب گوجه فرنگي نبايد لكه هاي تيره ايجاد شده باشد .

6-4-4- وضعيت ظاهري :هيچگونه فرورقتگي و برآمدگي نداشته باشد.

حدود استاندارد : هيچگونه فرو رفتگي با برآمدگي نداشته باشد .

7-4-4- ضخامت دوخت : توسط ميكرومتر در جاهاي مختلف قوطي اندازه گيري شده و بصورت ميانگين بر حسب ميليمتر در ده نقطه گزارش مي شود .

حدود استاندارد :  حد استاندارد ندارد .

8-4-4- ارتفاع دوخت : توسط ميكرومتر چند بار اندازه گيري مي شود و ميانگين آن به عنوان ارتفاع دوخت گزارش مي شود ..

 حدود استاندارد : 2.92 الي 3.18 ميليمتر 

9-2-4- قلاب سر : براي حدايي قلاب سر از قلاب بدنه لازم است به اندازه 2 سانتي متر از بدنه پاره كرده و كمي به آرامي به آن ضربه بزنيم تا قلاب سر جدا شود در قلاب سرنبايد بريدگي و چين خودگي مشاهده شود در 3 نقطه از قلاب سر و بدنه اندازه گيري صورت مي گيرد.

حدود استاندارد : 1.91 الي 2.17 ميليمتر 

10-4-4- قلاب بدنه : براي جدايي قلاب سر از قلاب بدنه لازم است به اندازه 2 سانتي متر از بدنه را پاره كرده و كمي به آرامي به آن ضربه بزنيم تا قلاب سر جدا شود در قلاب سر نبايد بريدگي و چين خوردگي مشاهده شود در 3 نقطه از قلاب سر و بدنه اندازه گيري انجام مي گيرد.

حدود استاندارد :  1.91 الي 2.17 ميليمتر

 11-4-4- ضخامت ورق سر : قوطي را با ز مي كنيم بهتر است يك ورقه مربع از ورق سر و بدنه بريده و بعد آن را اندازه گيري نمائيم .

حدود استاندارد :  حد استاندارد ندارد .

12-4-4- ضخامت ورق بدنه: قوطي را با ز مي كنيم بهتر است يك ورقه مربع از ورق سر و بدنه بريده و بعد آن را اندازه گيري نمائيم .

حدود استاندارد :  حد استاندارد ندارد .

13-4-4- درصد درگيري :

   (2.2*ضخامت ورق سر + 1.1* ضخامت ورق بدنه ) – ارتفاع دوخت / ( ارتفاع دوخت – قلاب سر )+قلاب بدنه +(1.1*ضخامت ورق سر )= درصد درگيري              = T2*1.1+ H2+H1-L/L-(T1*1.1+T2*2.2)

 

ضخامت دوخت =S      ضخامت ورق بدنه =T1     ضخامت ورق سر =T2       قلاب سر =H1       قلاب بدنه =H2       ارتفاع دوخت =L

حدود استاندارد :  حد استاندارد درصد درگيري 75-45 درصد است.

14-4-4- فضاي آزاد = حد استاندارد فضاي آزاد بين لايه ها (F.S) بين 0.19 –0.04 ميلي متر باشد .

فضاي آزاد بين لايه ها = ضخامت دوخت – ( ضخامت ورق بدنه *2+ضخامت ورق سر *3)

حدود استاندارد : 0.04 الي 0.19 ميليمتر

15-4-4- عمق دوخت :

از لبه قوطي تا سطح مسطح درب توسط كوليس يا ميكرومتر شاخدار اندازه گيري مي شود .

حد استاندارد عمق دوخت 3.43-3.17 ميلي متر مي باشد .

 

5-4- ساير آزمايشات

1-5-4- سختي آب :

روش استفاده از كيت سختي :

1)                  ابتدا ظرف نمونه را تا خط 5 ميلي متر از آب مورد آزمايش پر كنيد وآنگاه با نوك قاشقك كمي از پودر سفيدرنگ به ان افزوده و بهم بزنيد تا كاملاً حل گردد .

2)                  يك تا دو قطره از محلول شماره 1 به آن بيافزاييد رنگ محلول قرمز مي گردد.

3)                  با قطره چكان از محلول شماره 2 به آن افزوده و بهم بزنيد تا رنگ محلول ابي گردد به محض مشاهده رنگ آبي عمل افزودن محلول شماره 2 را قطع نمائيد و تعداد قطرات را يادداشت نمائيد .

ميزان سختي بر حسب  *20=Caco3 p.p.m  تعداد قطرات

3-                 دستگاهها وتجهيزات آزمايشگاه :

1-5                         اتوكلاو : جهت استريليزاسيون محيطهاي كشت ، رقيق كننده ها از اتوكلاو استفاده ميشود و در دماي 121 درجه سانيگراد و فشار 1.2 اتمسفر يا 15 psi وزمان 15 مينيمم استفاده مي شود اين پارامترها با توجه به برچسب محيطهاي كشت تنظيم مي شود .

اجزاء اتوكلاو :

1)        بدنه اصلي از جنس استنليس استيل 816

2)        فشار سنج

3)        سوپاپ اطمينان

-          دما به وسيله دكمه روي 120 درجه تنظيم مي كنيم .

-          داخل اتوكلاو و آب مقطري تا زير صافي ريخته مي شود.

-          پس از روشن كردن هواگيري انجام ميشود سپس فشار را به حد نصاب مي رسانيم . هواگيري زماني  انجام شده است كه بخار سفيد از سوپاپ خارج شود . در پايان هواگيري نهايي به آرامي انجام           مي شود .( يعني 0.1 –0.1)

2-5- ترازوي ديجيتال :

مشخصات : دقت دستگاه       d=0.01 g                max=300 g

توسط كليد zero صفر مي شود .

قبل از شروع كار دستگاه را تراز نمائيد.

3-5- كوره الكتريكي : جهت آزمايش تعيين درصد خاكستر استفاده مي شود . دماي لازم به وسيله thermostatتنظيم مي شود و زمان به وسيله timer از 1 تا 10 ساعت قبل تنظيم است .

4-5- دستگاه فور : جهت استريل كردن ظروف آزمايشگاهي فلزي و شيشه اي از اين دستگاه استفاده مي شود .

1) توسط كليد  on / of روشن و خاموش مي شود .

3)                  درجه حرارت به وسيلهtempecontrolerاز 50 تا 240 درجه قابل تنظيم است  وزمان از 15 تا 120 دقيقه تنظيم مي شود.

 

 

 PHمتر:

مشخصات دستگاه : اين دستگاه براي اندازه گيري   ph   محلولهاي مختلف آزمايشگاهي ( اسيدي- قلياي) و همچنين سنجش اختلاف الكتريكي نسبي آنها و اندازه گيري درجه حرارت به كار ميرود.

نشان دهنده به صورت lcd      و داراي   1.2 3,   رقم است . اين دستگاه با برق 220 ولت و 50 هرتز كارميكند و مصرف آن بسيار ناچيز است . در صورت درخواست ميتوان از باتري خشك 9 ولتي براي تغذيه استفاده نمود.

كنترلها :

1)                  كليد روشن و خاموش در پشت دستگاه است.صليد funtion  براي انتخاب حالت كار دستگاه ميباشد و با فشار هر بار آن حالت كار دستگاه عوض مي شود و به وسيله led نشان داده ميشود .

2)                  ولوم استاندارد  standard براي تنظيم ph7.00  استفاده ميشود.

3)                  ولوم mv/ph  براي تنظيم شيب الكترودهاي مختلف به كار مي رود.

تذكر : الكترودها از نظر ايجاد اختلاف – سطح الكتريكي با يكديگر تفاوت دارند و بعد از مدتي حساسيت آنها تغيير مي كند و احتياج به تنظيم مجدد خواهند داشت .

استاندارد نمودن دستگاهph متر :

1) كليد function را در حالتph متر قرار دهيد .

2) ولومهاي standard,mv/ph را در حالت وسط قرار دهيد .

3)الكترود را بعد از شستشو با آب مقطر و خشك كردن آن روي پايه در قسمت پشت دستگاه دستگاه نصب نمائيد .

4) الكترود را در ph  استاندارد شده7.00 قرار دهده به وسيله ولوم   standard  براي ديدن ph 7.00  تنظيم كنيد.

5)الكترود را از ph 7.00بيرون آورده بعد از شستشو با آب مقطر و خشك نمودن آن در محلول استاندارد شده           بگذاريد و به وسيله ولوم mv/ph  براي ديدن ph 7.00  روي نشاندهنده تنظيم كنيد.

اگر اندازه گيري را بيشتر در محيط قليايي انجام ميدهيد بهتر است از    ph 9.00  يا ph 10.00 استفاده كنيد .

 

كار با دستگاه :

اندازه گيريPH محلولها :

در صورتيكه دستگاه شما استاندارد شده باشد براي اندازه گيري ph محلولها مي توانيد از آنها استفاده كنيد .

ابتدا الكترود را با آب مقطر شستشو داده سپس خشك نمائيد و آن را در محلول مورد نظر قرار دهيد و مقدارph آن را روي نشان دهنده ببينيد .

تذكر: به وسيله سنسور حرارتي تغييرات ph نسبت به حرارت به طور اتوماتيك جبران ميشود و احتياج به تنظيم ندارد . در صورتيكه حرارت محلول با حرارت محيط تفاوت داشته باشد سنسور حرارتي را به ظرف محلول بچسبانيد. (( هرگز سنسور را داخل محلول نبريد))

اندازه گيري اختلاف پتانسيل نسبي محلولها:

1) كليد function را در حالتmv  قرار دهيد.

2) الكترود را بعد از محلول بيرون آورده بعد از شستشو باآب مقطر و خشك نمودن آن را در محلول بعدي بگذاريد و مقدارmv آن را از مقدار قبلي كم كنيد .

اندازه گيري درجه حرارت :

1) كليد function را در حالتtemp  قرار دهيد .

2) سنسور حرارتي را در محل آزمايش گذاشته حرارت آن را بعد از مدتي روي نشان دهنده بخوانيد .

تذكر: هرگز سنسور حرارتي را داخل محلول نگذاريد و يا به برق اتصال ندهيد .

 

۰۹۱۵۷۰۶۳۹۶۲ تلفن تماس نویسنده طرح